Ngành xuất khẩu chè Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu phục hồi tích cực trong giai đoạn 2025 – 2026. Dựa trên số liệu từ Tổng cục Hải quan và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, sự dịch chuyển từ các thị trường truyền thống sang các khu vực có giá trị cao như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ đang mở ra chương mới cho trà Việt.
Khởi sắc số liệu xuất khẩu chè năm 2025
Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, hoạt động xuất khẩu đã có bước bứt phá mạnh mẽ trong quý II/2025 với sản lượng đạt 31 nghìn tấn, trị giá 53,5 triệu USD (tăng 15,4% về lượng và 24% về trị giá so với cùng kỳ).
Tính chung cả năm 2025, tổng khối lượng đạt 136.952 tấn, kim ngạch gần 238 triệu USD. Dù đơn giá bình quân có sự điều chỉnh nhẹ, dao động quanh mức 1.644 – 1.737 USD/ tấn, nhưng cơ cấu chủng loại đã có sự phân hóa rõ rệt:
- Chè xanh: Chiếm 60,1% tổng trị giá, chủ yếu xuất sang châu Á.
- Chè đen: Chiếm 33,7%, đang dần mở rộng thị phần tại châu Âu và châu Mỹ.
Cơ cấu chủng loại chè xuất khẩu Việt Nam năm 2025
Dư địa tại Trung Quốc và các thị trường lớn
Sự dịch chuyển thị trường là điểm nhấn quan trọng giúp ngành chè giảm sự phụ thuộc vào các khu vực biến động như Pakistan (hiện chiếm khoảng 33,4% kim ngạch):
Trung Quốc: Là thị trường bứt phá nhất với kim ngạch năm 2025 đạt 20,17 triệu USD (tỷ trọng 8,48%). Báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết, nhu cầu trà nguyên liệu chất lượng cao tại đây đang tăng mạnh, tạo đà cho quý I/2026 tiếp tục tăng trưởng ổn định.
Thái Lan: Là thị trường trọng điểm tại ASEAN, giữ vững vị thế một trong ba nguồn cung chè lớn nhất cho quốc gia này. Năm 2025, xuất khẩu chè sang Thái Lan duy trì đà tăng trưởng ấn tượng trên 30%, chiếm khoảng 19,2% thị phần nhập khẩu tại đây.
Thị trường cao cấp (EU, Mỹ, Nhật Bản): Dù tỷ trọng hiện còn thấp (từ 0,2% – 2%), nhưng tốc độ tăng trưởng đang rất ấn tượng. Đặc biệt, thị phần tại Nhật Bản đã tăng từ 0,5% lên 1,6%, và tại Mỹ đạt mức 2% tổng trị giá nhập khẩu.
So sánh thị trường xuất khẩu chè Việt Nam năm 2025
Chiến lược nâng tầm giá trị trong năm 2026
Để bứt phá và đạt mục tiêu đơn giá 2.600 USD/tấn trong năm 2026, ngành chè tập trung vào các giải pháp trọng tâm:
- Đáp ứng tiêu chuẩn xanh: Chủ động cập nhật quy định khắt khe về kinh tế xanh và sạch của EU để nâng thị phần từ mức 0,6% hiện tại.
- Đầu tư chế biến sâu: Chuyển dịch từ chè thô sang các sản phẩm trà đóng chai (RTD), trà túi lọc và tinh chất trà có giá trị gia tăng cao.
- Khai thác thương hiệu đặc sản: Tập trung vào dòng chè Shan Tuyết cổ thụ để thâm nhập phân khúc cao cấp tại các thị trường “khó tính” như Anh và Mỹ.
Kết luận: Giai đoạn 2025 – 2026 là thời điểm then chốt để xuất khẩu chè Việt Nam nâng cao chất lượng và khẳng định vị thế. Sự linh hoạt trong việc xoay trục thị trường và đáp ứng tiêu dùng bền vững sẽ giúp trà Việt kiến tạo giá trị cao hơn trên bản đồ nông sản toàn cầu.