Alibaba đang đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc hoạt động thương mại điện tử trong bối cảnh AI bùng nổ mạnh mẽ, tập trung vào việc ứng dụng AI và xây dựng mô hình kinh tế dựa trên Token. Đây được xem là bước chuyển quan trọng khi tập đoàn này hướng tới tối ưu vận hành và mở rộng nguồn doanh thu trong kỷ nguyên số.
Ngay từ đầu năm tài chính mới (01/4), nhóm Kinh doanh Thương mại điện tử Trung Quốc của Alibaba do Jiang Fan dẫn dắt đã bắt đầu xây dựng các chiến lược tăng trưởng gắn liền với AI. Theo đó, định hướng trọng tâm hiện nay là phát triển AI theo hướng AI to B, với các chỉ số đánh giá chính bao gồm tỷ lệ duy trì sử dụng công cụ AI của nhà bán hàng và mức tăng trưởng GMV nhờ AI.
Đáng chú ý, trước xu hướng bùng nổ của AI Agents trong năm 2026, CEO Alibaba Wu Yongming đã đề xuất thành lập Alibaba Token Hub (ATH) – đơn vị đóng vai trò trung tâm trong chiến lược AI của toàn tập đoàn. Theo định hướng này, các hoạt động kinh doanh sẽ dần được thương mại hóa dựa trên mô hình tiêu thụ Token thay vì chỉ dựa vào doanh thu quảng cáo truyền thống.
Alibaba đẩy mạnh AI trong vận hành và tăng trưởng thương mại điện tử
Trước đó, Alibaba đã triển khai nhiều sản phẩm AI phục vụ người dùng và nhà bán hàng. Trong năm 2025, nền tảng Taobao đã ứng dụng AI để xử lý và phân tích hơn 2 tỷ sản phẩm, qua đó cải thiện hiệu quả kết nối giữa người mua và sản phẩm. Kết quả ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể như: độ liên quan tìm kiếm tăng 20%, tỷ lệ nhấp (CTR) tăng 10% và hiệu quả quảng cáo (ROI) của nhà bán hàng tăng 12%.
Ngoài ra, hệ thống tìm kiếm và đề xuất cũng được tối ưu nhờ AI, góp phần nâng cao tỷ lệ chuyển đổi từ tìm kiếm sang giao dịch, từ đó thúc đẩy số lượng đơn hàng trên nền tảng.
Tuy nhiên, so với AI phục vụ người tiêu dùng (AI to C), mô hình AI to B được đánh giá có khả năng thương mại hóa rõ ràng hơn. Đây cũng là lý do Alibaba chuyển trọng tâm sang phát triển các công cụ AI dành cho doanh nghiệp và nhà bán hàng.
Xây dựng hệ sinh thái Token và AI Agent trong thương mại điện tử
Một trong những bước đi quan trọng của Alibaba là nâng cấp nền tảng hỗ trợ nhà bán hàng Qianniu thành phiên bản mới mang tên Qianniu Claw, dự kiến ra mắt vào dịp 18/6. Nền tảng này sẽ tích hợp các AI Agents (được gọi là “Claws” hoặc “Skills”) nhằm hỗ trợ vận hành, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp.
Theo kế hoạch, Qianniu Claw sẽ cung cấp dịch vụ linh hoạt cho cả doanh nghiệp lớn và vừa & nhỏ. Trong đó, các hoạt động như vận hành gian hàng, tối ưu sản phẩm hay quản lý dữ liệu sẽ được tự động hóa thông qua AI. Khi sử dụng các dịch vụ này, doanh nghiệp sẽ thanh toán bằng Token – yếu tố cốt lõi trong mô hình kinh tế mới mà Alibaba đang xây dựng.
Mô hình này được kỳ vọng mang lại lợi ích kép: giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, đồng thời tạo ra nguồn doanh thu mới cho Alibaba thông qua việc tiêu thụ Token thay vì chỉ dựa vào quảng cáo.
Theo báo cáo tài chính quý IV/2025, doanh thu của Taotian Group chỉ tăng 6%, trong khi doanh thu từ quản lý khách hàng (CMR) chỉ tăng 1%, cho thấy áp lực tăng trưởng ngày càng lớn. Do đó, việc chuyển sang mô hình Token được xem là hướng đi chiến lược nhằm đảm bảo tăng trưởng dài hạn.
AI trở thành yếu tố cốt lõi trong toàn bộ hệ thống vận hành
Không chỉ dừng lại ở nền tảng, AI còn được tích hợp sâu vào quy trình vận hành nội bộ của Alibaba. Các chỉ số đánh giá nhân sự (OKR) hiện đã bao gồm tỷ lệ sử dụng công cụ AI và hiệu quả xử lý công việc bằng AI.
Nhân viên trong mảng thương mại điện tử quốc tế cũng được yêu cầu học tập, kiểm tra và sử dụng các công cụ AI trong công việc. Đồng thời, các hệ thống AI như Qoderwork (trợ lý AI) hay Wukong đang được triển khai nhằm nâng cao hiệu suất làm việc.
Về mặt công nghệ, Alibaba đang ưu tiên sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn Qwen nhằm đảm bảo tính bảo mật dữ liệu và tối ưu hóa hệ sinh thái nội bộ.
Theo định hướng của ban lãnh đạo, trong vòng 5 năm tới, doanh thu từ AI và điện toán đám mây của Alibaba có thể đạt 100 tỷ USD mỗi năm. Đáng chú ý, nguồn doanh thu này sẽ bao gồm cả các hoạt động thương mại điện tử ứng dụng AI và Token.
Sau hai năm chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa trên GMV sang Token, Alibaba đang từng bước tái cấu trúc toàn diện để thích nghi với kỷ nguyên AI Agent. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm củng cố vị thế của tập đoàn trong thị trường thương mại điện tử toàn cầu.