Dựa trên các mô hình phân tích dữ liệu và xu hướng dịch chuyển dòng giao thương, kịch bản xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 được dự báo sẽ ghi nhận mức tăng trưởng ổn định 2,1%. Trong đó, sự phục hồi mạnh mẽ của các nhóm hàng chủ lực và sự bứt phá từ thị trường Trung Quốc & Hồng Kông được kỳ vọng sẽ là động lực chính kéo toàn ngành vượt qua các rào cản kỹ thuật tại châu Âu và Mỹ.
Theo các mô hình dự báo tài chính và báo cáo xu hướng từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), bức tranh tổng quan về tình hình sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp đang mở ra nhiều tín hiệu chuyển dịch rõ nét trong cơ cấu thị trường.
Dựa trên kịch bản phân tích, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong tháng 4/2026 ước đạt khoảng 6,05 tỷ USD. Tính chung trong kịch bản kịch trần 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu của nhóm ngành này có thể đạt 20,95 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng kỳ vọng 5,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong tổng cơ cấu dự báo này, nhóm nông sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn. Các phân khúc còn lại được ước tính lần lượt: sản phẩm chăn nuôi đạt giá trị xuất khẩu 245 triệu USD (tăng 45,5%); thủy sản đạt 2,73 tỷ USD (tăng 2,1%); lâm sản đạt 5,34 tỷ USD (tăng 14,5%).
Xét theo khu vực thị trường vĩ mô, châu Á hiện được định vị là khu vực tiêu thụ lớn nhất đối với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản của Việt Nam khi chiếm 55,2% tổng thị phần xuất khẩu. Tiếp theo là châu Mỹ với tỷ trọng 19,8% và châu Âu với 15,2%.
Xuất khẩu thủy sản duy trì đà tăng trưởng ổn định
Nhiều nhóm hàng thủy sản chủ lực như tôm, cá tra, cua ghẹ, mực và bạch tuộc đều được dự báo ghi nhận mức tăng trưởng tích cực về sản lượng xuất khẩu. Tính chung trong mô hình 4 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của Việt Nam định vị ở mức 2,73 tỷ USD, tăng trưởng nhẹ 2,1% nhờ sự cải thiện về chất lượng và giá bán của một số nhóm hàng chế biến sâu.
Giá thủy sản xuất khẩu bình quân trong giai đoạn này ước đạt mức ổn định, với sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm hàng. Trong khi tôm và cá tra duy trì mức giá cạnh tranh, các nhóm hàng giá trị cao như tôm hùm, cua sống, điệp được kỳ vọng ghi nhận mức tăng giá đáng kể nhờ nhu cầu mạnh từ thị trường Trung Quốc và các thị trường cao cấp.
Đối với cơ cấu thị trường tiêu thụ thủy sản, Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục khẳng định vị thế là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam. Chi tiết mô hình tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng dự kiến của các thị trường chính được tổng hợp trong bảng và biểu đồ dưới đây:
Biểu đồ dự báo tỷ trọng cơ cấu thị trường và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu thủy sản Việt Nam
Xuất khẩu thủy sản sang thị trường Trung Quốc tăng mạnh
Đáng chú ý, tính chung 4 tháng đầu năm 2026, thị trường Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu và là nơi được dự báo có mức tăng trưởng giá trị xuất khẩu thủy sản mạnh nhất của Việt Nam (tăng tới 49%). Ở chiều ngược lại, một số thị trường truyền thống có thể ghi nhận mức tăng trưởng chậm lại hoặc sụt giảm do áp lực cạnh tranh từ các nguồn cung đối thủ và rào cản tiêu chuẩn kỹ thuật. Điển hình, xuất khẩu thủy sản sang Hoa Kỳ được dự báo giảm 7,4% và thị trường EU có thể áp lực giảm nhẹ 1,8% so với cùng kỳ.
Bên cạnh nhóm hàng thủy sản chung, mặt hàng tôm vẫn là điểm sáng ấn tượng. Riêng trong kịch bản 4 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu tôm ước đạt 1,1 tỷ USD, tăng 15% so với năm trước. Thị trường tiêu thụ tôm lớn nhất của Việt Nam hiện nay vẫn là Hoa Kỳ, theo sau là Trung Quốc và EU.
Tương tự, cá tra cũng là nhóm sản phẩm có xu hướng đón nhận dòng tiền tốt. Trong 4 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu cá tra ước đạt 734 triệu USD, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước, với thị trường chủ lực tập trung tại Trung Quốc, ASEAN và khu vực Trung Đông.
Nhìn chung, để đạt được các mục tiêu trong kịch bản tăng trưởng này, ngành thủy sản Việt Nam đang tập trung tối đa vào việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao tỷ lệ chế biến sâu và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về phát triển bền vững nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh trên trường quốc tế.